آیین نامه

دستورعمل تشكيل و ارتقاي پيام‌گزاران سلامت دستگاه ها

مقدمه و ضرورت

ایجاد حساسیت در سازمان‌ها نسبت به حفظ سلامت کارکنان خود، سلامت محیط زیست پیرامون و سلامت مصرف‌کنندگان خدمات و محصولات‌شان ، پاسخگویی اجتماعی آنها را افزایش می‌دهد. براي توفيق در ايجاد چنين حساسيت و پايدار نگه داشتن آن، در برنامه جامع سلامت استان  از شيوه‌اي ابتكاري استفاده شد كه به   " پيام گزاران سلامت " شناخته مي شود. تربيت پيام گزاران سلامت به منزله تشكيل شبكه سازماني رابطان يا مروجان سلامت در سازمان‌ها و نهادهاي گوناگون و از اين راه جلب حمايت و عملياتي كردن توجه به عوامل اجتماعي موثر بر سلامت است.

ماده 1-شرح وظايف:

 با توجه به روش انتخاب پيام‌گزاران و سوابق آنها شرح وظايف در دو حيطه تنظيم شده است:

شرح وظايف اجرايي:

  • مستندسازي پروژه‌ها و پيشرفت برنامه‌هاي بين‌بخشي مرتبط به سلامت در سازمان محل كار خود
  • شركت در جلسات كارگروه تخصصي سلامت و امنيت غذايي حسب مورد و ارايه گزارش‌هاي لازم
  • عضويت ومشاركت فعال در كميته پايش و عملياتي كردن برنامه جامع سلامت استان زير نظر كارگروه تخصصي سلامت و امنيت غذايي
  • حمايت از سياست‌هاي سازماني سالم در دستگاه مربوط
  • هماهنگي و اطلاع رساني مؤثر براي اجراي پروژه‌هاي مرتبط و منتج از برنامه جامع سلامت استان

شرح وظايف علمي:

  • كمك به نظارت مؤثر بر پروژه‌هاي مصوب كارگروه تخصصي سلامت و امنيت غذايي
  • مشاوره دادن به مديران و تصميم‌گيرندگان سازمان در ارتباط با ارزيابي اثرات سياست‌هاي سازماني بر سلامت مصرف‌كنندگان خدمات يا محصولات آن سازمان
  • كمك به ارزيابي اثرات سياست‌هاي عمومي آن سازمان بر سلامت
  • شركت در همايش‌ها و كارگاه‌هاي آموزشي

تبصره: پاسخگويي در مورد اثرات سلامتي پروژه‌ها به عهده خود سازمان است و تشخيص آن بر عهده گروه‌هاي ناظري است كه از طرف استانداري تعيين مي‌شود . پيام‌گزاران در اين باره نقش تسهيل‌گر، حامي و مشاور را دارند و پاسخگويي آنها صرفاً در حد وظايف مندرج است.

ماده 2-معيارها و روش انتخاب: 

  1. رابط سازماني يا پيام‌گزار سلامت با معرفي بالاترين مقام ارشد سازمان ذيربط و تأیيد كارگروه تخصصي سلامت و امنيت غذايي استان براي 4 سال انتخاب مي‌شود.
  2. حكم پيام‌گزار به طور مشترك  توسط بالاترين مقام ارشد و ریيس دانشگاه علوم پزشكي صادر مي‌شود.
  3. معيارهاي زير در فرد مورد نظر بايد وجود داشته باشد:
  • علاقمندي به و توانايي در انجام وظايف
  • حداقل داشتن مدرك تحصيلي ليسانس يا فوق ليسانس
  • سابقه اجرايي مرتبط با وظايفي كه به عنوان پيام‌گزار بر عهده خواهد داشت.
  • استخدام رسمي دستگاه و باقيماندن حداقل 4 سال از طول خدمت
  1. كليه افراد منتخب لازم است در دوره توجيهي و آموزشي سه روزه براي آشنايي با مفاهيم مرتبط به سلامت و عوامل اجتماعي موثر بر آن و دريافت گواهي ويژه شركت كنند . اجراي اين دوره بر عهده مركز بهداشت استان خواهد بود.

ماده 3- انگيزش:  

  1. لازم است براي ارتقاي علمي پيام‌گزاران در طول سال كارگاه‌ها و مواد آموزشي مناسبي در نظر گرفته شود. نيازسنجي و آموزش  بر عهده دانشگاه علوم پزشكي استان است.
  2.  كليه پيام‌گزاران در شبكه كشوري عضويت مي‌يابند . اين شبكه در سطح كشور از طريق همكاري مشترك وزارت بهداشت و وزارت كشور عملي خواهد شد.
  3. عملكرد مناسب پيام‌گزاران به عنوان يكي از معيارها در ارتقاي شغلي كارشناسان ذيربط منظور مي‌شود. تدوين آیين‌نامه اجرايي مربوط بر عهده استانداري و تصويب شوراي مرتبط خواهد بود.
  4. هر دو سال يكبار پيام‌گزاران برتر انتخاب شده و به روش شايسته از آنان قدرداني خواهد شد . بررسي و انتخاب آنها بر عهده كارگروه تخصصي سلامت و امنيت غذايي خواهد بود.
  5.   به غير از امور پروژه‌اي، وظايف پيام‌گزاران جزئي از شرح وظايف روزمره آنهاست و لازم است حداكثر 10 ساعت از وقت خود را در ماه صرف وظايف پيام‌گزاري كند . سازمان مربوط مي‌بايست اين امكان را در اختيار پيام‌گزار قرار دهد و در اين راه از او حمايت كند.

ماده 4 )وظايف كميته پيام گزاران سلامت استان (كميته پايش)

با هدف دستيابي به اهداف برنامه جامع سلامت استان ، اجرا و پايش پروژه‌هاي مصوب اين برنامه، كميته پايش زير نظر كارگروه تخصصي سلامت و امنيت غذايي استان و با شركت پيام گزاران سلامت دستگاهها و رئيس خانه مشاركت مردم استان تشكيل مي‌شود . هدف اصلي اطمينان يافتن جمعي از مشاركت‌هاي بين‌بخشي و مردمي در اقدامات راهبردي براي مداخله در مولفه هاي اجتماعي سلامت استان است كه دستيابي به اهداف توسعه استان را هموار مي‌نمايد. ریيس كميته ریيس مركز بهداشت استان و دبير آن نماينده مديركل برنامه و بودجه استانداري است ، محل تشكيل جلسات در استانداري است و دبيرخانه آن  دبيرخانه كارگروه تخصصي سلامت و امنيت غذايي است (دبيرخانه سياست‌گذاري سلامت استان ) است و وظايف زير را برعهده دارند :

  1. نقد و بررسي سالانه پيش نويس تفاهم نامه هاي دستگاه ها  (حاوي تكاليف وظيفه اي دستگاه ، عنوان پروژه هاي توسعه اي و سه برآمد اصلي آن براي سه فصل متوالي )  و ايجاد هماهنگي بين آنها 
  2. نظارت بر روند واگذاري و برون سپاري پروژه‌هاي مندرج در تفاهم نامه و ارايه نظرات مشورتي به دستگاه مربوطه
  3. پايش پيشرفت پروژه ها و تدوين گزارش‌هاي فصلي  براي ارايه به كارگروه تخصصي سلامت و امنيت غذايي و رسانه‌ها (به طور هفتگي از راديو، ماهانه از تلويزيون) و يا براي چاپ در  ويژه‌نامه‌هاي مكتوب استاني
  4. پايش رشد شاخص‌هاي مرتبط به عوامل اجتماعي مؤثر بر سلامت و تدوين بازخورد به ذينفعان
  5. نظارت بر حسن اجراي دستورعمل پيوست سلامت  در دستگاه ها
  6. طرح موضوع چالش هاي پيام‌گزاران سلامت و ارايه راه حل و پيگيري براي بر طرف ساختن آنها
  7. حضور و شركت در دوره‌هايي كه دانشگاه علوم پزشكي براي توانمندسازي اعضاي كميته در ارتباط با امور و وظايف (مديريت پروژه، تنظيم شرح خدمت ‌در پروژه‌ها، نحوه پايش و...) برگزار مي‌كند .
  8. ارتباط با ديگركارگروه‌هاي تخصصي استانداري ، رفع مشكلات و هم‌پوشاني‌هاي لازم در برنامه‌هاي موجود
  9. بررسي برنامه‌هاي ملي ابلاغي از طرف وزارت‌خانه‌هاي متناظر در مقاطع مختلف و پيشنهاد نحوه ادغام با برنامه توسعه سالم استان به كارگروه مربوطه براي تصميم‌گيري نهايي
  10. تعامل موثر با خانه مشاركت‌ مردم از طريق رئيس شوراي خانه مذكور از جمله دريافت مطالبات مردمي و انتقال به دستگاه مربوطه و انتقال پيام هاي سلامت محور به  خانه مشاركت مردم 
توجه : پروژه‌هاي مطالعاتي، رسانه‌اي و يا كليه مواردي كه قابل برون سپاري به بخش خصوصي و غيردولتي است به صورت فراخوان انجام مي‌شود و اطمينان از رعايت اين موضوع در پروژه هاي مندرج در تفاهم نامه ها بر عهده كميته است .